حاکمیت خوب وبد  

جامعه دارد حکومت هر کجا                 جمع بی حاکم نماند پابجا

رسم حاکم گسترش دارد بسی                 دائما پیش نظر آید همی

 فرق باشد گر پیمبر حاکم است               یا ابو جهلی که گول و ظالم است

شد نگاه مردمان بر  برتران                   بشنوند از  برتران با گوش جان

 پس می آموزند حال حاکمان                  ظالمان باشند اگر  یا عادلان

 آدمی شد پیرو  برتر  ز خود                  کار  تقدیر از  ازل اینگونه شد

  در کنار تیره دل تیره دلیم                      پیش عاقل روشنیم و عاقلیم

 

مرد حق چون گشت حاکم بر قلوب             خوبی افزون میکند کاهد عیوب

 لیک کمتر حاکمی اینگونه است                 که به  نفس خود مسلط گشته است

لیکن آنهائی که قدری بهترند                      خوش بود گر مطرحند و  سرورند

آدم کامل درین دنیا مجو                            تو ز  اندک  بهتران کن گفتگو  

هر زمان باید بخواهیم از خدا                      صالحان باشند کاره هر کجا

ظالم و مفسد همی کاره مباد                        ور کفایت  باشدش آرد فساد

لیک اهل زور و ظلم و جاهلان                    غالبا حاکم شوند اندر جهان

 

 اهل حق و اهل باطل را توان                       با سهولت یافت بین مردمان

اهل حق را قدرتی بخش ای خدا                     تا  که باطل کم شود در هر کجا

هر صلاح و هر فساد این زمان                      ریشه ها دارد  بتاریخ جهان

 در دل تاریک تاریخ جهان                            خط و  آثار سفیدی شر عیان

هم چنان که در میان تیره سنگ                        رشته و رگها بود شفاف رنگ

 این سفیدیها رسد تا عصر ما                           عاملی گردد بسا بر فجر ما

 منشا این رشته و خط سفید                             از زمان انبیا آمد  پدید

 

  انقلاب بی نظیر عصر ما                              ریشه دارد در زمان و قرنها

 میرسد تا عهد پیغمبر بدان                               هر امام و عهد کل مرسلین

 روشنی تابد ازآن بر تیرگی                              چشم ملتها شده در خیرگی

 ور ببینی نقص و کمبودی در آن                         این ز بنیاد و ز اصل آن مدان

 

 تیرگیهای جهان آید جلو                                    تا مگر زائل کند این نور  نو

   تیره دل آید که نور اطفا کند                              خویشتن را لاجرم افشا کند

قدرت ایزد شگفت آور ببین                                  تیره دل آید چو  بر نوری چنین

 هرکه خواهد نور حق اطفا کند                              گو" متم نوره" اصغا کند

 

 دزدی آمد وارد یک خانه شد                                 فکر سرقت کرده اش بیخود

ز خود تیرگیهای شبش رخصت بداد                          تیرگیهای دلش جرات بداد

 دید در خانه چراغی روشن است                             گفت با خود باید از  نورش برست

شد جلو  تا آنکه خاموشش کند                                  تا که اندر  تیرگیها ره زند

 قامتش ناگه نمایان شد به آن                                     اهل خانه شد خبر هم پاسبان

 قبل از این قدرت حقیقت مینمود                                 در جوامع در هر آن گفت و شنود

 پس شد استکبار در زیر سئوال                                  هم جهانی  شدچنین فکر روال

  زانکه قرآن این در معنی بسفت                                 " لا یحب" بر اهل استکبار گفت  

 

   اسوه جوانان کیانند؟

 الا ای جوان و الا نوجوان                        چه کس باشدت در نظر قهرمان

هرآتکس که پشتش نیاید به خاک                   ز دشمن نباشد ورا هیچ باک

 قوی باشد و قائم و  بی شکست                    نگردد به زور کسی زیر دست

 چنین کس به نزدیک تو اسوه است                چنین اقتضائی ترا رفته است

 پسندم چنین فکرت و  اعتقاد                        ولیکن مبر نکته ای را ز یاد

که هر کس که باشد سترگ و قوی                  ازو  برتری هم بیابی همی

 هر آن قهرمان و هر آن پهلوان                      سرانجام روزی شود  ناتوان

به جز  آنکه باشد براه خدا                             که در اوست نیروی بی انتها

 در او  نیست احساس ضعف و شکست              که الله او را کس است و بس است

 حوادث نگرداند او  را حقیر                           موفق شود او  بکار خطیر

 شود قهرمانی که مقبول ماست                         که این قهرمانست بر راه راست

 مثالی بیارم در  اینجا ترا                                که باشد برایت همی آشنا

 برفت از جهان رهبر انقلاب                            که می بود محبوب هر شیخ و شاب

 ولیکن شکوهش بود در جهان                           فزاینده و  پابجا همچنان

 برفت و بصیرت به مردم بماند                          که او سرمه بر چشم مردم چکاند

 چنین است احوال آن قهرمان                             که کوشید در راه حق بی امان

برفت از جهان و  نشد  ناتوان                             توانا تر او گشته در  این زمان

   جوانا نگه کن بزرگی به چیست  ؟                      بزرگی به خودخواهی و  زور نیست

هر آنکس نظر  بر بزرگان کند                              کم و  بیش خود را چو  آنان کند

 بزرگی به بینائی است و خرد                               جوانا بزرگی ترا میسزد سزد

هر جوانی توانا بود                                            توانا بود هر که دانا بود

   بزرگند آتها که اهل حقند                                    که از غیر ایشان برآید گزند

 به آن انبیا بنگر  و  اولیا                                       که بودند بیدار  و حق آشنا

 ببین عارف و  معرفت دوست را                              که فکرش ز پستی رود بر ورا

ولی باید ایشان شناسی درست                                   نه از راه تبلیغ و  گفتار سست

 

   ایضا

  گرایش به قدرت کند هر جوان                  که باشد گرایش نیاز روان

 به کانون قدرت نظر میکند                        هم از  ناتوانان حذر میکند

 الا  نوع قدرت یکی نکته است                    که سوی کدامین همی رفته است

که نوعش گهی فاسد و کاذب است                گهی سالم و حق بر آن جانب است

 چو  بر قدرت سالمی رو  کند                     به این وجه شایسته  پس خو کند

 اگر بر ستم پیشه آرد نظر                          همان شیوه در او  نماید  اثر

هدایت در اینجا ضروری بود                       نشاید در این ره قصوری بود

شجاعت جدا  باشد از  قلدری                       نشاید به قلدر  دهد برتری

 که برتر ز حیوان بود هر  بشر                     به اندیشه و عقل و هوش و هنر  

بود هر گرایش در انسان الا                          ز میل گرایش بسوی خدا

ولیکن گرایش دو وجهی بود                          ز فطرت چو خیزد  الهی بود

 گرایش به غیر حق از  نفس ماست                  که مبنای صد  آفت است و بلاست

 ببندد  ره فطرت آدمی                                  بسوی خدا و حقیقت همی  

 به حق هرکسی باید آرد  پناه                           نیفتید همی از  گرایش به چاه

 

   درباره علی علیه السلام

 در میان مدح و  او صاف علی                    مانده پنهان قدر او  پیش نظر  

عاجزم از درک احوالش بسی                      بسکه مدحش کرد بر گوشم اثر

 معرفت بر او اگر که مشکل است                  وصف او آسان بود بر بی هنر

ذره ای گویم زتاثیر علی                              برهمه تاریخ و بر کل بشر

از علی آ مد پیام روشنی                            کان بسی با ارزش است و معتبر

 حاکمی چون حاکم شام آن زمان                     گرنه بر حق آید اینک در  نظر

 یا بود محکوم  امثال یزید                             بوده از  راه حقیقت  او  بدر

 هیچ دانی از  کجا دانسته ای                          از قیاسی با علی بود و  پسر

 گر نبودند این دو  کی واضح شدی                    نقش کی میشد به تاریخ بشر

 گشت افشا در کنار  نور  او                            عیب بس حاکم نگه کن با بصر

 بر کلامش بنگر و حالش بخوان                         تا که عبرت گیری از مرد ابر

کیست آیا این علی که دشمنش                            میکند وصفش چنین با کر و فر 

  دشمنش گفتا که جمله مردمان                           همچو خاکند و علی  مانند  زر (۱)

پی نوشت:۱- علی الدر والذهب المصفا       وباق التاس کلهم تراب

 

  نجوای قرآن با ما

 در خفا گوید همی قرآن ترا                   حرف حقم از  اباطیلم جدا

رغبت و شوقی بیاور بی ریا                   تا شفا بخشم همه درد  ترا

 خود  گواه صدق خود  باشم ولی              از تو میخواهم گواهی را همی

  فاش فهمانم ترا. کی آفرید                      فاش میگویم که این بایست دید

 فاش می بینی فریب این جهان                   باشد آن طوری که آمد در بیان

فاش می بینی که چرخ روزگار                  بیهده هر گز  نگردد در مدار

 فاش می بینی که غره گشته ای                  در پی اهواء دل سر گشته ای

 فاش می بینی ستایش میکنی                      غیر او را  یا که کرنش میکنی

 فاش می بینی سقوط است این سقوط             فاش می گردد ترا حال هبوط

 فاش می بینی که داری احتیاج                     پس ترا با من نبایستی لجاج

فاش می فهمی همی بی گفتگو                      " کل شیئ هالک الا وجهه"

فاش می بینی صداقت باشدم                         سویتان از  بهر امداد  آمدم

 زینتم گرچه برای خانه ها                           اعتنا باید شما را  اعتنا  

آمدم مونس شوم با زنده ها                            نی ز قبرستانم و از مرده ها

 مرده زنده کی شود با خواندنم                        آمدم دلهایتان احیا کنم

 این همه آیه مرا بود از  نخست                       آیه ای را تو  به فهم آور درست

 آیه هائی که بود  دلخواه تو                            جستجو  کن تا نماید راه تو

 راه و رسمم را به فهم آور کز آن                     صد فضیلت آیدت در قلب و جان

 

 گرایش و یافتن راه

  آدمی دارد گرایش سوی غیر                     تا مدد گیرد از و در  کار سیر

ایده ها می گیرد از این و از  آن                   سوی اهدافی شتابد بی امان

 میخورد غوطه به بحر جامعه                      گه نصیب آید ورا گه ضایعه

 او  بزرگان را بداند معتبر                           تا که را گیرد  بزرگ اندر  نظر

 سوی قدرت هم گرایش باشدش                      تا که قدرت بر چه معنی آیدش

 این مشخص میکند راه ورا                           سوی پائین میرود یا بر و فرا

 بر ستمکارن نماید اعتنا                                یا به اهل معرفت آرد وفا

در پناه قدرتی رفتن بدان                                حاصل ترس است و  پندار امان

 هم پناهنده به آن برتر ز خویش                        باشد از  ترسی که میبودش ز پیش

 ریشه های بس گرایشها همی                           خوف و بیم است ار کند کس وارسی

   هرکسی برحق گرایش باشدش                        از ره فطرت دگر حال آیدش

وصف دیگر دارد و شکل دگر                           این و آن یکسان نیاید در نظر

 اغلب مردم به تقلید و نگاه                                سوی گمراهی روند و سوی راه

 هرکسی از دیگری گیرد اثر                              ور اقل از جمله باشد یا ابر

هادیان گر خود هدایت می شوند                           توده ها هم  راه ایشان می روند

هادی ار دارد مقام و پایه ای                                پیروش گردند بی شک عده ای

مبتکر  پس لازمست و  پیشرو                              کز میان کهنه آرد حرف نو

ورنه در  تقلید و سنت غوطه ور                            میشوند این خلق و از حق بی خبر

اسوه مردان حق پیغمبر است                                 سنت و عادات مردم را شکست

  حرف نو  باشد کلام مبتکر                                  آرد از انبار جنس محتکر

 نو  ز  تکرار و مرور سالها                                  در  نظر کهنه شود  یا  کم بها 

 باید از زیر غبار آید برون                                     تا که بینند ارزش آن را فزون

 هادی آن باشد که دارد  ابتکار                                 میکند از  کهنه نو  را آشکار

 

  خودسازی مربی

  در طریق تربیت باید چه کرد ؟              عیب خود دیدن بود گامی بلند

 گرمربی بنگرد برعیب خویش                 پس تعادل آورد در کار خویش

 پس نیاز کودکان را بنگرد                      تا به رفع و پاسخ آن پی برد

با تعادل از طریق عاقلی                         نی ز وسواس و طریق جاهلی

 باشد اندر ارتباط مستمر                         با وی و ازحال او گیرد خبر

چونک  کودک را گرایش سوی اوست         پس مربی عمده پاسخگوی اوست

برمربی لازم آید باخرد                           معتدل در کار ورفتارش شود

نه براند نه بسی جذبش کند                       کز تعادل مرورا سلبش کند

 باز بگذارد ره حق پیش او                       جانشین رب نگردد خویش او

 جانشین رب شدن دارد وقوع                     نابخود در هر کجا دارد شیوع

هرکه مادر یا مربی میشود                        خوش بود داند ویا این بشنود

شرح این معنی دراز است و زیاد                مختصر گفتم مگر ماند به یاد  

 

 گوهر و خزف در دین

  یکی داشت در دست خود گوهری               خزف بود در دست آن دیگری

 دل آزرده صاحب خزف مانده بود                 که قدر گهر بس فزاینده بود

خزف را طلاکاری و رنگ کرد                    گهر را بیآلود و پر زنگ کرد

 سپس از خزف مدح و تمجید کرد                 زگوهر بدی گفت و تنقید کرد

 یکی سر نوشتی به فرهنگ دین                    همی بوده این نکته را باز بین

 چوگوهر ززنگار باشد بری                        براید ازآن ارزش و برتری

 ولیکن نگه کن که در قرنها                         به این گوهر ناب آمد چها

  همه نقش آن قاسطین را نگر                       همی نقش آن مارقین را نگر

همی ناکثین را چه رفتار بود                         به آلودن دین چه اصرار بود

ببین پادشاهان چها کرده اند                           ببین معنی دین کجا برده اند

 بد آموزی جمله آنها رسید                            به ما و بسا عقل ما هم پرید

خزفهای غربی که خوشرنگ بود                    گرفت آن نظررا که بس تنگ بود

گهررا ندیدند بس مردمان                              که زنگار میبود اطراف آن

 گهی گوشه ی گوهر تابناک                           درخشان شد وگشت ازآن لوث پاک

جهان را تکان میدهد اصل دین                         مسلم شود درنظر حق دین

  مبادا خزف را ببینی گهر                      گهر را خزف آوری در نظر  

 

 شکستن قالب فکر

 اگر قالب فکر خود بشکنیم                      توانیم از دین حق دم زنیم

 که پیغمبران بت شکن بوده اند                   ازینکار درسی به ما داده اند

 معانی درین قالب فکر تنگ                      نمیگنجد وهست اسباب ننگ

 تو همرنگ دین شو نه آن رنگ کن              توبا زنگ و نیرنگ خود جنگ کن

 هدایت کند دین ترا نی  تو آن                      هدایت مکن آن سوی خاکدان

 بگو گر قضاوت کنی در سخن                     که اینست گفتار و پندار من

نه اینست اسرار و مبنای دین                        که آنست در ساحت برترین

 ولی ترسمت رنگ آری برآن                       نه رنگ خودت را بشوئی درآن

مگر آیدت  انقلاب درون                             کند رنگ وننگ از وجودت برون

   که باید بخواهیم با صد دعا                         عنایت کند حق پذیرد زما

که قرآن بفرمود بر مومنون                           مپندار هرگز که" لایفتنون"1

1- اشاره به آیه قرانی است که آیامردم گمان کردند  اگر ادعای ایمان کردند آزمایش نمیشوید

 

  ریشه یابی پرستش دون الله

 هرکسی را دین وکیشی در سر است           گر بود مومن ویا گر کافر است

طبق قرآن کافران را دین بود                     قوم کافر گرچه نا حق بین بود

شد بنای دین هر کس از نیاز                      دین حق ونابحق زان گشته ساز

 هر نیازی باعث  دین  میشود                     بهر فرد وجمع آئین  میشود  

 زانکه این نکته بسی باشد مهم                     آورم از بهر آن شرحی متم  

 

 یک نیاز آدمی شد اقتصاد                          آن شود گاهی اساس اعتقاد

هر نیاز دیگری معطوف آن                         گردد و آید همه در طوف آن

هستی ما میشود مدیون آن                            درکنارمال  گیرد  دل امان

 اقتصاد ودین ثروت دین ما                           گردد اندر چشم کوته بین ما

 

  یک نیاز دیگری وابستگی                           برجماعت باشد و شایستگی

 میل جاه و منزلت آرد به پیش                        تا بجائی که شود آئین وکیش

 هر نیاز دیگری جوید دراین                           تاکه با آرامشی گردد قرین

 میستاید قدرت افراد وفرد                              قدرتی جزآن دلش باور نکرد  

 یک نیاز دیگری باشد مکان                            تا زید در آن بماند در امان

سرزمین ومیهن و قوم وجزآن                          ای بسا معبود گردد در نهان

 

   علم باشد آن نیاز دیگری                              ارزشش سهل است باور آوری

 دانش و صنعت بسا معبود شد                          علم و اسبابش فقط مقصود شد

 در اروپا اینچنین شد یکزمان                            شد خدا علم و ترقیهای آن!

 

  یک نیاز دیگر ما مکتب است                           گه مثال جا نشینی بر رب است

 گاه دینی گاه غیر دینی است                              جاذب افراد با آسانی است

هست دهها "ایسم" در دنیا کنون                           که محقق داندش چند است وچون

 هرکسی برمکتبی وابسته است                           جانشین رب خود آن کرده است

 این زمان دوران داغ مکتب است                        هرکه بینی تابع یک مشرب است 

 هم سکولارند و لائیک ای بسا                            هم مکاتب هست توحیدی بسا

 

   دین حق ودیدن نیاز اصلی

  این عوامل گونه گونند و زیاد                 معنی شرک و شریک از آن بزاد

 سمبلی زین جملگی سازیم اگر                 دیدنی بتخانه آید در نظر

یازب ار مسحور بتها مانده ایم                   در قیود نفس خود در مانده ایم

 این سخن ها محو این بتها مباد                   در چنین معنی برس یارب به یاد  

 دین ما گر غیر دین حق بود                       ریشه های فکرت ما لق بود

 عاقبت برچا نماند ریشه ها                         آن تصورها همه گردد فنا

میرسد مرگ و رسد بیچارگی                       این عوامل کی ببخشد زندگی

گردش خورشید وارض وآسمان                    نکته ای را میکند برما بیان

که همه در حال تغییریم وسیر                       مقصد این سیر عالی گشت و خیر  

 هر کسی را یک نیاز عمده است                   کان مهم و اصلی است و زبده است

 این نیاز عمده میباشد بقا                              وین بقا باشد فقط دست خدا

 این نیازی واحد است وبی قرین                     احتیاج عمده کس شد همین

هرکسی مانده است محتاج بقا                         هستیش لکن نمیگیرد فنا

 گر به فهم آرد بقای خویشرا                          از شریکان و بتان گردد رها

گر سر نخ آید اینگونه بدست                          فاش میگردد چه میباید پرست

 

   مشکل آمد فهم این راز بقا                          تا شویم از جمله بتها  رها

 لاجرم سر گشته ودر مانده ایم                        که نیاز فرعی اصلی دیده ایم

 عالم وزاهد بسا سرگشته است                        این سر نخرا نمآرد بدست

 احتیاج اصلی ما شد به او                             زین سبب تاکید باشد آمنوا

 احتیاج ما گرایش سوی اوست                         که حیات جملگی از کوی اوست

 گر بجا آریم اصل احتیاج                              شیر نفس ما شود روبه مزاج

 

 دین حق و دین نا حق باهمند                           هردو اندر قلب ما بیش و کمند

گو مزاج شخص کافر چون بود                        دین ناحق از حقش افزون بود

مومنان را دین حق غالب بود                            کفرشان بر نسبتش سالب بود

 هرکسی تنها فتاده در جهان                              ناشتاس آمد به جمع مردمان

 از چنین تنهائی خود غافل است                         دل به هرچه بسته آخرفاصل است

 کردگار لایزال اورا شناخت                            زانکه غیر از او کسی اورا نساخت

 برنیاز اصل اگر واقف شود                             بر وجود رب خود عارف شود  

 

 دین و عرفان جدا نیست  

دین وعرفان را مکن ازهم جدا                  فهم دین آید زعرفان مرترا

 صدر اسلام ایندو باهم بوده اند                  فهم دین از راه عرفان کرده اند

نام عرفان آن زمان مطرح نبود                   مشکلی بر بعض گشته وانمود

 قول ورفتار پیمبر یا علی                         صدق گفته مینمایاند همی

 گفت پیغمبر بسی از فضل علم                    وآن دل آگاهی بود ای اهل سلم

   بینش است و فهم و درک و معرفت            مومن وعارف چنین دارد صفت 

هان علی گوید خدارا دیده است                     درهرآن چیزی که چشمش دیده است

 این همانا بینش عرفانی است                        که به اوج است و همی ایمانی است

 طبق قرآن هرکه   شد ربش خدا                    میشود از خوف و حزن دل رها  

 نهضت اسلام بعداز مدتی                            از وقایع آمد آنرا فترتی

 چون امام بر حقی حاکم نبود                         معنی اسلام آمد بر رکود

معرفت بر دین ره دیگر گرفت                       وضع شاهی دین حق را برگرفت

 عارف و زاهد شدند ازهم جدا                        این جدائی کی کجا باشد روا

 در کسانی زهد وعرفان جمع شد                      بعدازآن وبهر مردم شمع شد

زهد و عرفان هردو باشد همقرین                     هردو ملزومند اندر راه دین

زنده حالی وبصیرت هان بود                          حال عرفان  وهم از قرآن بود

فهم توحید خدا با آگهی                                  میگشاید سوی دین حق رهی

 اینهمه بینی به تکرارزیاد                               در کتاب حق وبایستش بیاد

 

سوء تفاهم در تفاوت زن ومرد

گفته اند از تفاوت زن ومرد                      دقتی اندرآن بباید کرد

 نظری دارد اهل استکبا ر                        باشدش جای بحث و هم انکار  

زن ضعیف و قوی بداند مرد                      وز طبیعت دلائلی آورد

قامت ظاهری کند تائید                              نظری را که باشدش تردید

زور ونیروی مرد اگر برتر                        باشداززن مگو که شد سرتر

 قدرت و قد و ظاهر وحرکات                     خود نباشد نشانه برکات

 ضعف و قوت به ظاهر کس نیست                شکل ظاهر به برتری بس نیست

طرح این گفته از ره جهل است                     قول مستکبران بی فضل است

 قدرت مرداگر عیان باشد                            زان زن نسبتا نهان باشد

هم نفوذ  زنان زیادتراست                            در جوامع ولی نه درنظراست

 قدرت زن به صورتی دیگر                         مطرح است این سزد کنی باور

 تابجائی که گه رسد به نظر                          او مساوی بود ویا برتر

چون به ظاهر ضعیف آمد زن                        غربیان نیز گفته اند سخن

طرح و تصمیم درمیان آمد                            رحم مردان به زن ازآن آمد

 معنی رحم خواری زنهاست                          این بسی نادرست ونا زیباست

نام او برده گشت قبل از مرد                          باور آمد که کمتراست از مرد 

 وانکه زن را ضعیفه یاد نمود                        دشمنان را زخویش شادنمود

 عدل و انصاف هر کجا باشد                          حق زن لاجرم بجا باشد

 هرکجا هست رسم استکبار                            کمتر از مرد زن رود بشمار

 قلدری هرکجا که منزلت است                         بهر زنها نه جای معدلت است

 از ره سنجش این بدست آید                             گر کسی رد کند نمی شاید

   گر بگوید کسی که درقرآن                            قدر زن کمتراست از مردان

گفته شد" الرجال قوامون "                               این نشد هم نشان برتر ودون

 از ضرورت کسی که فرمان داد                        برتری را براو نباید داد

ای بسا آنکه میدهد فرمان                                  از جهاتی است کمتراست از دگران

 صفت ویژه ای چوکس دارد                              کاملش برتری نمیآرد

 پاسبانی گهی دهد فرمان                                   به پزشک وبرزگ شهرو جز آن  

 خانواده نهاد حساسی است                                لازمش جز مدیر ورهبر نیست

 رهبری را به مرد اگر دادند                               نه که بر برتری نظر دادند

ارزش مرد وزن به نزد خدا                               تاچه باشد مهم بو د اینجا

مرداگر کاره نیست درخانه                                 عاطل وباطلست وآواره

مهرو دلبستگی ازئ برود                                  زن تمایل به او نشان ندهد

حافظ مهر و ذوق وعاطفه اش                             مرد باشد به حکم فائقه اش

 اختیاری به او عطا کردند                                  هم نسب را به نامش آوردند

 تاکه احساس بستگی آید                                     انسجامی بیاید وپاید

 ورنه انسان شود چو جانوران                              بچه ها دور مانده از پدران

شد نشان تکامل موجود                                       گر پدر شد موظف مولود

حکم نافع چنین بود اما                                        بس موارد که هست استثنا

 مرد اگر کج رود چه باید کرد                               پس دگر گونه رسم باید کرد

 ارث زن گرچه نصف مردان شد                            پس غذاشان نه نصف ایشان شد

خرجی خانه بوده چون بامرد                                  طبق آن اقتضا چنین آورد

کمتری بهر زن مبین اینجا                                      کن زبرداشتهای بد پروا

  در تفاوت بگو تو درواقع                                     آنچنانی که حق نشد ضایع

از جهاتی صفات مرد ان به                                    وز جهاتی زنان از یشان به

از نظر گاه عقل مردان به                                       از نظر گاه مهر زن دان به

کن قیاس و تفاوت بسیار                                         باز اگر هست جای خودبگذار

 زن ومردند پس مکمل هم                                      هی نگو این فزون و آنیک کم